Muzeum mieści się we dworze, w którym u dziadków ze strony matki wychowywał się Józef Ignacy Kraszewski. Romanów to dawna posiadłość Sapiehów, wchodząca w skład klucza wisznickiego. Muzeum zostało otwarte w 1962 roku. Ekspozycja stała prezentuje dzieje życia i twórczości Józefa Ignacego Kraszewskiego. Pokazuje wszechstronnie autora "Starej baśni", z uwzględnieniem jego dokonań w dziedzinie nie tylko literatury, ale także zainteresowań muzyką, malarstwem, historią, archeologią, kolekcjonerstwem. Od kilkunastu lat odtwarzane są także wnętrza dworskie. Niestety nie zachowały się meble ze dworu w Romanowie. Część ostatni właściciele zabrali ze sobą, wyjeżdżając stąd w 1938 roku, część spłonęła w czasie II wojny światowej. Ekspozycja jest więc tylko próbą odtworzenia domu średniozamożnej rodziny ziemiańskiej Malskich i Kraszewskich.
Muzeum zgromadziło prawie kompletny zbiór książkowych edycji dzieł pisarza, także znaczącą kolekcję dziewiętnastowiecznych czasopism, do których pisywał. Do pozycji najcenniejszych należą: pierwsze wydanie powieści - "Pan Walery" z 1831 roku, wydanie "Kordeckiego" z 1852 roku z autografem autora - dedykacją dla księdza Hołowińskiego. Znajduje się tu również ciekawa kolekcja prac plastycznych autora "Hrabiny Cosel" - pięć obrazów olejnych, akwarele, 148 rysunków i szkiców ołówkowych.
W Romanowie oprócz dworu zachował się park z przełomu XVII i XVIII wieku. Staropolskim charakterem tego ogrodu zachwycali się krajoznawcy już pod koniec XIX wieku, podkreślając to, że nie zdominowała go ani francuska maniera, ani angielska moda na parki naturalistyczne - co stało się losem większości założeń dworskich. Na północnym skraju ogrodu zachowała się dworska kaplica, od frontu zaś brama w historycznym typie z 1870r.
