Muzeum Ojcowskiego Parku Narodowego im. Prof. Władysława Szafera zostało utworzone w 1965 r. Mieści się w centrum Ojcowa. Zadaniem Muzeum jest gromadzenie i zabezpieczenie eksponatów przyrodniczych, archeologicznych i historycznych z terenu Parku i okolic oraz udostępnienie części z nich w postaci ekspozycji zwiedzającym Park. Ekspozycja o łącznej powierzchni 200 m2 podzielona jest na cztery działy tematyczne: budowa geologiczna, pradzieje Ojcowa i okolic, fauna OPN (z podziałem na kręgowce i bezkręgowce) oraz flora OPN. Celem wystawy jest prezentacja i wyjaśnienie zagadnień z jakimi można zetknąć się podczas zwiedzania OPN. W budynku Muzeum mieści się pracownia naukowo-badawcza Parku. Zwiedzanie ekspozycji rozpoczyna projekcja filmu w technologii 3D, ukazującego prehistorię i procesy które kształtowały rzeźbę okolic Ojcowa oraz dzisiejszy wygląd Doliny Prądnika.
Główna ekspozycja została podzielona na cztery części: Kras - zagadnienia i eksponaty z zakresu geologii, Jaskinia - można poczuć się, jak w prawdziwej grocie skalnej, zobaczyć przeróżne formy naciekowe, stanowisko archeologów, usłyszeć echo, a przy odrobinie szczęścia na głowę może spaść kropla jaskiniowej wody, Makieta - na ogromnej makiecie w skali 1:2000 odwzorowane są obiekty i skałka widoczne z lotu ptaka. Jest też kącik poświęcony profesorowi Szaferowi, twórcy Parku, Diorama - prezentacja ożywionej przyrody Doliny Prądnika, "multimedialny fotoplastikon" umieszczony jest na antresoli pozwala na zapoznanie się z trójwymiarowymi fotografiami roślin i owadów. Dolna część ekspozycji to diorama ukazująca świat zwierzęcy łąk i lasów Ojcowskiego Parku Narodowego.
Nieopodal Muzeum wznosi się okazały budynek dawnego „Hotelu pod Kazimierzem” pochodzący z drugiej połowy XIX wieku, mieszczący obecnie ośrodek edukacyjny OPN. Wokół rozciąga się pochodzący również z tego okresu dawny Park Zdrojowy.
