Zbiory Muzeum Górnośląskiego to ponad 750 tys. eksponatów, a ich charakter ma bezpośredni wpływ na działalność placówki, która koncentruje się zarówno wokół problemów regionalnych, jak i ponadregionalnych. W muzeum funkcjonuje siedem działów merytorycznych: Archeologii, Etnografii, Historii, Historii i Kultury Lwowa i Kresów Południowo-wschodnich, Przyrody i Sztuki. Dział Archeologii posiada najbogatszy zbiór zabytków archeologicznych mówiących o przeszłości ziemi śląskiej w granicach obszarowych Górnego Śląska, a obejmujący okres od epoki kamienia po średniowiecze włącznie. Muzeum posiada księgę cechową z Kluczborka, której najstarsze wpisy sięgają końca XVI w. Muzeum posiada także specjalistyczną bibliotekę, w której zgromadzono 50.000 woluminów. Dziś Muzeum Górnośląskie to poważna, licząca się w kraju placówka muzealna o niekwestionowanym dorobku, bogatych zbiorach i autonomicznym programie.
Zasadnicza część Muzeum mieści się w dwuskrzydłowym, interesującym z architektonicznego punktu widzenia budynku, znajdującym sie na Placu Jana III Sobieskiego. Zbudowano go w latach 1929-1930 według projektu A. Stütza i H. Hatlera. Z powodu światowego kryzysu ekonomicznego budynek zrealizowano tylko w połowie, druga część nigdy nie została wzniesiona. Budynek stanowić miał część koncepcji całościowej zabudowy placu. Parter i piwnice skrzydła wystawowego zajęły Miejska Kasa Oszczędności i Biblioteka Miejska.
