Archikatedralna Bazylika Mariacka, zwana często "koroną miasta Gdańska" zadziwia swym ogromem. Potężne jej mury i wieże wznoszą się wysoko ponad panoramą miasta. Już w 1243 r. stał tutaj mniejszy kościół NMP, najprawdopodobniej drewniany, wzniesiony przez księcia Swiętopełka II. Bazylikę zbudowali bogaci gdańszczanie za zgodą Ludolfa Koniga, wielkiego mistrza krzyżackiego. W 1379 roku mistrz murarski Henryk Ungeradin rozpoczął wznoszenie obecnego kościoła pod niemiecką nazwą Marienkirche. Budowa największego gotyckiego ceglanego kościoła w Europie trwała z przerwami 159 lat. Najcenniejszy element wyposażenia, tryptyk "Sąd Ostateczny" Hansa Memlinga (1467-73), jest przechowywany w Muzeum Narodowym w Gdańsku (w kościele znajduje się jego kopia). Świątynię Mariacką odwiedzały systematycznie tłumy ludzi z całego świata, wśród nich głowy koronowane: królowie polscy, wazowie szwedzcy, car Piotr Wielki w marcu 1717 r., cesarz Napoleon Bonaparte.
W Bazylice znajdują się czołowe zabytki malarstwa i rzeźby gotyckiej, manierystycznej i barokowej w Polsce, m.in. Rzeźba Pietá: ok. 1420, Rzeźba Pięknej Madonny: ok. 1420, Tablica Dziesięciorga Przykazań: ok. 1480-1490, Ołtarz Jerozolimski: 1495-1500 (obecnie w Muzeum Narodowym w Warszawie), Ołtarz główny: 1511-1517 Michała z Augsburga, Nagrobek Szymona i Judyty Bahrów: 1614-1620, Abraham van den Blocke, Zegar astronomiczny: 1464-1470, Hans Düringer z Torunia (działająca rekonstrukcja)
